Nhiều lợi thế
Theo NSND Huỳnh Hùng, từ bối cảnh đến chất liệu, đề tài, nguồn cảm hứng, Đà Nẵng đều hội đủ điều kiện để phát triển điện ảnh. Về bối cảnh, theo ông Hùng, Đà Nẵng sau sáp nhập sở hữu một không gian đô thị với kiến trúc vô cùng độc đáo, đa dạng, vừa có núi, có sông, biển đảo, hệ sinh thái ven biển, rừng nguyên sinh, làng nghề, đặc biệt là 3 di sản nhân loại... “Đà Nẵng giống như một phim trường tự nhiên khổng lồ, nếu được khai thác, đầu tư cho điện ảnh rất tốt”, NSND Huỳnh Hùng nói.
Về chất liệu, nguồn cảm hứng, ông Hùng cho rằng, xứ Quảng (Đà Nẵng cũ và mới)- vùng đất địa linh nhân kiệt với bề dày văn hóa, lịch sử, đặc biệt là lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm bảo vệ đất nước; hay thời xây dựng hòa bình, Đà Nẵng nổi lên là thành phố đầy trẻ trung, đầy năng động..., nếu biết khai thác sẽ làm nên những bộ phim điện ảnh ra trò. “Đơn cử, 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ đều mở đầu tại Đà Nẵng. Đây cũng là nơi được Mỹ chọn làm căn cứ liên hiệp quân sự của Mỹ ở miền Trung, rồi thì những câu chuyện lịch sử trong hai cuộc kháng chiến vẫn còn đó. Đừng có nghĩ đó là những câu chuyện cũ. Vấn đề là ta khai thác chất liệu, nội dung câu chuyện đó như thế nào thôi”, ông Huỳnh Hùng chia sẻ.
Một tín hiệu vui cho Đà Nẵng, vào giữa năm 2025, UBND TP đã phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng Trung tâm văn hóa - điện ảnh hiện đại có tổng mức đầu tư gần 520 tỷ đồng, với quy mô 4 tầng nổi, tầng bán hầm, bố trí công năng gồm hội trường đa năng, phòng trưng bày triển lãm, rạp chiếu phim, công trình phụ trợ..., dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2028. Đến cuối tháng 10-2025, công ty nền tảng giải trí số Enterise đã chọn Đà Nẵng để khai trương văn phòng và giữa tháng 12-2025, FUNDGO Cinema cũng chọn Đà Nẵng để công bố Quỹ Đầu tư Điện ảnh FUNDGO Cinema, đánh dấu sự ra đời của một mô hình đầu tư điện ảnh chuyên nghiệp hướng đến mục tiêu nâng chuẩn nền công nghiệp phim Việt...
Đà Nẵng còn có lợi thế Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng. Tuy “sinh sau đẻ muộn”, nhưng LHP châu Á Đà Nẵng từng bước khẳng định thương hiệu, trở thành điểm đến đầy ấn tượng để các nhà làm phim, đạo diễn, diễn viên trong và ngoài nước giao lưu, chia sẻ, truyền cảm hứng. Theo NSND Huỳnh Hùng, đó là một trong những lợi thế để điện ảnh Đà Nẵng bứt phá. “Cách đây 30 năm, khi LHP Busan - Hàn Quốc ra đời, ban đầu cũng... lèo tèo mà giờ đã trở thành một trong những LHP nổi tiếng của thế giới. Theo tôi, từ những cái ban đầu như thế, được chính quyền ủng hộ và khuyến khích, tạo điều kiện... sẽ là một trong những yếu tố để Đà Nẵng xây dựng thành thành phố điện ảnh trong tương lai”, ông Hùng nhận định.

Thành phố điện ảnh, tại sao không?
Với những yếu tố, lợi thế trên cho thấy tiềm năng phát triển điện ảnh Đà Nẵng là rất lớn. Vậy “điểm nghẽn” nào khiến điện ảnh Đà Nẵng xưa nay định hình vị thế chỉ ở mỗi mảng phim tài liệu, phóng sự tài liệu?
Công bằng thì đến nay, đội ngũ những người làm phim truyện từ biên kịch, đạo diễn, quay phim, kỹ thuật viên, họa sĩ thiết kế tại Đà Nẵng còn nhiều hạn chế, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Như đạo diễn Trương Vũ Quỳnh từng thẳng thắn chỉ ra tại Đại hội Điện ảnh diễn ra cuối năm 2018 rằng, phần lớn những người làm phim tại Đà Nẵng chủ yếu để phục vụ công việc hàng ngày của người làm báo đài. Đà Nẵng hiện chưa có trường đào tạo điện ảnh cũng như chuỗi doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên lĩnh vực này. Các đoàn làm phim khi chọn Đà Nẵng làm bối cảnh quay phim phần lớn đều phải thuê dịch vụ kỹ thuật từ 2 đầu đất nước dẫn đến chi phí làm phim tăng. Và dẫu hội đủ nhiều yếu tố thuận lợi nhưng đến nay Đà Nẵng chưa có trường quay quy mô. Chưa kể, hệ thống rạp chiếu phim không nhiều, chủ yếu phân bổ ở khu vực trung tâm.

Tại hội thảo tham vấn ý kiến các chuyên gia, nhà nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp, cách thức phù hợp để thực hiện Đề án “Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa (CNVH) của Đà Nẵng đến năm 2030”, nhà nghiên cứu Bùi Văn Tiếng cho rằng, để điện ảnh Đà Nẵng bứt phá cần tháo gỡ những điểm nghẽn này.
Còn nhớ, trong một lần trò chuyện, NSND, biên đạo múa Lê Huân từng chia sẻ, ông rất ấn tượng với nhu cầu thưởng thức các loại hình nghệ thuật của người miền Nam. Ông từng chứng kiến cảnh một người đàn ông chở cả gia đình trên chiếc xe xích lô là cần câu cơm của mình đi xem kịch vào dịp cuối tuần. Theo NSND Lê Huân, muốn sân khấu hay điện ảnh phát triển thì phải thay đổi được thói quen của người miền Trung về nhu cầu đến rạp, đến nhà hát...
Chia sẻ thêm về những “điểm nghẽn” này, NSND Huỳnh Hùng cho rằng, ngoài phim trường khổng lồ mà tạo hóa ưu đãi, Đà Nẵng cần xây dựng phim trường. “Khi còn làm ở Sở VH-TT, tôi từng đặt vấn đề nên chăng Đà Nẵng dành một quỹ đất 50 -100 ha để đầu tư làm phim trường. Trên quỹ đất này mình kêu gọi xã hội hóa. Tôi tin, khi kêu gọi. những nhà đầu tư trong và ngoài nước sẵn sàng đầu tư... Thực tế cho thấy, nơi nào được các nhà làm phim tên tuổi đến quay phim, chọn làm bối cảnh phim thì sau khi phim được trình chiếu, nơi đó sẽ trở thành một địa chỉ du lịch hấp dẫn...”, ông nói.
Là một trong năm lĩnh vực được Đà Nẵng lựa chọn để phát triển công nghiệp văn hóa, muốn điện ảnh Đà Nẵng bứt phá, trở thành thành phố điện ảnh cần phải có cú hích thật mạnh tháo gỡ các “điểm nghẽn” trên.

Phan Thủy